Do kada će trajati redukcije vode u Sarajevu?

Nakon nedavnih gromoglasnih najava o skorom smanjenju, a zatim i potpunoj obustavi redukcija vode u Sarajevu, koje pogađaju mnoge stanovnike, istražili smo istorijat pokušaja da se normalizuje vodosnabdijevanje u glavnom gradu BiH. Pokazalo se da čak i puka hronologija ‘napora’ nadležnih ukazuje na to da cijeli proces traje znatno duže no je bilo neophodno i da optimistični ton izjava zvaničnika treba, po ko zna koji put, pripisati predizbornoj kampanji.

Sve ukazuje da redovnog snabdijevanja Sarajeva vodom još dugo neće biti.


Šta sam Vodovod kaže o potrebama razvoja?

U septembru 2008. godine preduzeće “Vodovod i kanalizacija” izradilo je studiju “Razvojni projekti u oblasti vodosnabdjevanja, odvođenja i tretmana otpadnih voda u Kantonu Sarajevo“

Da bi se smanjili gubici vode u mreži, koji su tada iznosili 66,8% i tako omogućila redovna opskrba stanovništva vodom, Studijom je predložena zamjena vodovodnih cijevi u dužini od 326 km, za što je tada bilo potrebno obezbijediti sredstva u iznosu od gotovo 117 miliona KM. 

Ukupni iznos, potreban da bi se u dovoljnoj mjeri popravio cjevovod, dogradila infrastruktura i obezbijedile trenutno nedostajuće količine vode, je 309 miliona KM.

Osam godina traje “lov” na novac

Vlada Kantona u novembru 2008. godine daje saglasnost na projekat rekonstrukcije vodovodne i kanalizacione mreže  i skoro godinu dana poslije, odlučuje da potrebna sredstva obezbijedi putem kredita kod Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD)..

Međutim, koliko su ozbiljno kantonalni i drugi nivoi vlasti pristupili tom zadatku, govori činjenica da je proces trajao sljedećih 6 godina!

U trenutku kada su dobijene sve potrebne saglasnosti i kada je kredit konačno trebao postati operativan –  u junu 2014., Skupština Kantona Sarajevo je odbila kredit. U pitanju je bila, naravno, godina socijalnih nemira ali i izbora pa se može pretpostaviti da su zastupnici ovim htjeli demonstrirati namjeru nezaduživanja, premda se Kanton već odavno redovno zadužuje kod komercijalnih banaka.

U međuvremenu, gubici vode u vodovodu i dalje rastu tako da krajem 2014. godine iznose preko 75%.  Građani su sve više pogođeni redukcijama, uz neprestanu opasnost od zagađenja vode putem međuveza, upravo usljed redukcija i oscilacija pritiska u cijevima.

U oktobru 2015. godine, vlada Kantona Sarajevo ponovo pokreće pregovore sa EBRD-om u namjeri da obezbijedi kredit u istom iznosu kao i ranije.

I pored brojnih izjava visokih zvaničnika Kantona, u kojima se tvrdilo da je kredit od EBRD-a već obezbijeđen,  procedura dobivanje kredita od EBRD-a  je i dalje na samom početku.

Ratno stanje vodoopskrbe u 21 stoljeću

Nema nikakvih pokušaja da se potrebna sredstava pronađu na neki drugi način, kao što je npr. urađeno ove godine za obnovu Ski centra “Bjelašnica” - 16 miliona će biti potrošeno za kupovinu šesterosjeda, 6 miliona vlastitih sredstava Kantona uz 10 miliona KM komercijalnog kredita.
To je isto ono skijalište koje koje nikada nakon rata nije poslovalo pozitivno, gdje čitave skijaške sezone propadaju usljed nedostatka snijega kao posljedice sve izraženijih klimatskih promjena. Nema nikakvih izgleda da će se šta bitno u tome promijeniti, samo što će sad biti i dugova koje će valjati vraćati.

No, skijalište vlada izgleda smatra prioritetnim u odnosu na uredno snabdijevanje vodom polumilionskog grada.

A to je tek jedna od stavki za koje se redovno uzimaju komercijalni krediti.

Ako je opcija A nastavak redukcija u nedogled, a opcija B dugotrajno čekanje još jednog kredita EBRD-a, koji će i tako tek nekolike rupe pokrpati, ima li opcije C?

Sve vlade do sada su se trudile da prikriju tu mogućnost - da se iz redovnog budžeta, koji u prosjeku iznosi 700 miliona KM godišnje - što je ubjedljivo najveći iznos koji je na raspolaganju jednom Kantonu u Federaciji BiH, rješavaju urgentni problemi građana sa vodom.

Zašto se nikada ne spominje opcija C?

Ovo dugotrajno, navodno rješavanje problema pokazuje da problemi stanovnika Kantona Sarajevo nisu i prioriteti njihovih izabranih zvaničnika i naimenovanih službenika i  stoga pitamo izabrane zvaničnike u čijoj su oni službi i za koga rade?

Cinici će u činjenici da će Poljine, luksuzno naselje u kojem stanuje većina sarajevskih zvaničnika, uskoro imati zaseban vodovod (sa izvorskom vodom sa Bukovika)  vidjeti sasvim dobar razlog da se zanemari to što Sarajlije trpe gotovo ratno stanje vodoopskrbe.

Hronologija dešavanja

 

2008. – 2014. godine, prvi  kredit EBRD-a

●     novembar 2008. godine - Vlada Kantona Sarajevo dala je saglasnost na nekoliko infrastrukturnih projekata od posebnog značaja za Kanton, među kojima je i Projekat sanacija dotrajalih dijelova vodovodnog i kanalizacionog sistema.

●     EBRD je angažovao konsultantsku kuću, konzorcij od italijanskih firmi „Apri“ i „D`Apolonia“ za izradu studije izvodljivosti i ocjenu kredibilnosti VIK-a, a koja je trajala šest mjeseci (u periodu 06.07.2009-17.03.2010.).
Konsultant je dao svoju saglasnost na pripremljeni 10-godišnji „Program sanacije dotrajalih dijelova vodovodnog i kanalizacionog sistema 2009-2018.“ i preporučio da se uradi Izvod iz Programa za planirani trogodišnji period implementacije kredita EBRD-a u visini od 30 mil €.
U svojoj studiji konsultantska kuća je zaključila da bi se implementacijom kratkoročnog, 3-godišnjeg programa obezbijedilo povećanje sigurnosti vodosnabdijevanja i smanjenje gubitaka do 5% na godišnjem nivou.
Obzirom da su potrebe sanacije sistema značajno veće, naglašeno je da se implementacija i nakon trogodišnjeg perioda mora nastaviti, kako bi se očekivani efekti smanjenja gubitaka sveli na europske standarde.

●     septembar 2009. godine – Vlada Kantona dala saglasnost da se projekat obnove vodovoda finansira kreditom EBRD-a u iznosu od 30 miliona Eura.      
Predstavnici Vlade Kantona Sarajevo i KJKP “Vodovod i kanalizacija” potpisali su Mandatno pismo EBRD-a.

●     23. novembar 2010. godine - sklopljen je Ugovor o zajmu između Bosne i Hercegovine i EBRD.

●     28. decembar 2011. godine - Predsjedništvo ratifikovalo Ugovor o zajmu

●     5. februar 2013. godine - potpisan je Ugovor o zajmu između KJKP „Vodovod i kanalizacija“ i Evropske banke za obnovu i razvoj ERBD-a u ukupnom iznosu od 30 miliona eura

●     4. mart 2013. - jedinica za implementaciju kredita Kantona  - PIU je sa konsultantom počela rad na izradi plana implementacije ( PIP) za transu A.

●     29. jul 2013. objavljen je poziv za iskazivanje interesa na EBRD web stranici za konsultantske usluge za podršku kod implementacije, projektovanje, nabavke i nadzor nad radovima za cijeli kredit

●     Iz banke je stigla obavijest da rok za povlačenje sredstava ističe 31.12.2013. te je potrebno dostaviti zahtjev za produženje roka.  PIU šalje zahtjev za produženje roka do 31.12.2016 godine.

●     23. oktobar 2013. - na 84. Sjednici Vlade Federacije BiH koja je održana  vlada je donijela Odluku o zaduženju Federacije BiH po Ugovoru o zajmu između Bosne i Hercegovine i Europske banke za obnovu i razvoj (EBRD).

●     20. decembar 2013. - Dom naroda Parlamenta FBiH je donio odluku o prihvatanju zaduženja po Ugovoru o zajmu između Bosne i Hercegovine i Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) za realizaciju Projekta Vodovod i kanalizacija Sarajevo.

●     12. mart 2014.  - Predstavnički dom Parlamenta FBiH usvojio je Odluku o zaduženju kod EBRD za projekat vodovod i kanalizacija u Sarajevu.

●     11. juni 2014. - vršilac dužnosti premijera Vlade KS, Muhamed Kozdra, na 36. sjednici Skupštine KS je izvijestio da  je kredit Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) za rekonstrukciju vodovodne mreže stavljen van snage, “zbog ekonomskih razloga, iako su ovo povoljna sredstva, čak i najpovoljnija moguća sredstva

2015. -  ..., drugi kredit EBRD-a

●     26. oktobar 2015. - Premijer Konaković i ministri Hasanspahić i Halebić sa predstavnicima Evropske banke za obnovu i razvoj: Razmatrani detalji oko osiguranja prvih 10 miliona KM za sanaciju vodovodne mreže

●     2. februar 2015. -  Konaković: “Rekonstrukcija vodovodne mreže kreće od marta mjeseca kada bi trebala početi njena prva faza, a to je utvrđivanje precizne dijagnostike stanja čitave mreže. Taj dio će finansirati  Kanton sa 3,5 miliona eura. Kako je istakao premijer, od Evropske banke za obnovu i razvoj EBRD-a dobijena je načelna suglasnost za kredit u iznosu od 30 miliona eura

●     18.februar 2016 – Prijedlog kredita se još razmatra u EBRD - u Vodovod je stiglo Mandatno pismo EBRD-a

●     1. april .2016. ViK objavljuje tender za izradu studije izvodljivosti, rok prijave je 17. maj 2016.

●     21. april 2016.  – Gromoglasna najava radova, novac navodno obezbijeđen iz kredita Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) u iznosu od 30 miliona eura, s tim da će prva faza biti finansirana sa dodatnih 3,5 miliona KM za radove i dva miliona za izradu studije o detekciji stanja vodovodne mreže, Vlada traži od ViK-a da još istog dana izađe sa mašinama na teren

●     27. april 2016. Konakovic obećava kraj redukcija polovinom naredne godine ili najkasnije krajem 2017

●     3. maj 2016. Konaković o raspisanom tenderu koji će dati “jasnu sliku stanja”, obećao smanjenje redukcija na dva-tri sata dnevno do kraja godine

●     24. juli 2016.  Direktor Vodovoda i Kanalizacije Hadžić izjavio da kredit EBRD-a još uvijek nije operativan

●     jul 2016., U Sarajevu je sredinom jula počela rekonstrukcija vodovodne mreže, a prva faza mijenjanja dotrajalih vodovodnih cijevi odvija se u ulici Obala Kulina bana. Radove u vrijednost od 1,1 milion KM finansira Kanton.

●     10. avgust 2016. Konaković izjavio da „rekonstrukcija vodovodne mreže već daje pozitivne rezultate”

●     31. avgust 2016. sastanak Konakovića sa predsjednikom EBRD-a Chakrabatiem, izvještava ga o tenderu za izradu studije izvodljivosti rekonstrukcije vodovodne mreže


18/09/2016 Eko akcija


Share this